Jeśli pracowałeś w Niemczech, ale twoje dochody nigdy nie były szczególnie wysokie, możesz się zastanawiać, jak wygląda minimalna emerytura i czy otrzymasz coś więcej niż tylko podstawową kwotę. To ważne pytanie, szczególnie ponieważ koszty życia nadal rosną – a wypłaty emerytalne nie zawsze nadążają za rzeczywistością. W tym artykule dowiesz się, czym właściwie jest podstawowa emerytura, czyli dodatek do najniższych świadczeń, jakie warunki musisz spełnić, aby ją otrzymać, a także jakie limity i kwoty będą obowiązywać w 2025 roku. Sprawdzisz również, czy musisz złożyć wniosek i co z osobami mieszkającymi poza Niemcami.
Czym jest naprawdę „minimalna emerytura” w Niemczech i dlaczego nie każdy ją dostaje?
Na pierwszy rzut oka można pomyśleć, że jeśli przez większą część życia pracowałeś, to na emeryturze czeka cię konkretne, zagwarantowane świadczenie. Ale w Niemczech to tak nie działa. Nie ma jednolitej, prawnie ustalonej minimalnej emerytury, którą otrzymuje każdy senior. W rzeczywistości funkcjonuje system dodatków – najważniejszy z nich to podstawowa emerytura, czyli indywidualny dodatek do podstawowego świadczenia. I chociaż potocznie mówi się o niej jako o „niemieckiej minimalnej emeryturze”, jej wysokość i przyznawanie zależą od konkretnych warunków. Innymi słowy – możesz mieć 35 lat pracy na koncie i nadal nie spełniać kryteriów.
Może to być zaskakujące, ale minimalna emerytura w Niemczech jest praktycznie układanką z kilku elementów, a nie prostym miesięcznym przelewem w określonej wysokości. Zanim zaczniesz liczyć, ile pieniędzy ci przysługuje, warto zrozumieć, skąd pochodzi emerytura i komu faktycznie przysługuje.
Proste rozliczenie podatkowe w 12 minut?
Wybierz Taxando
Podstawowa emerytura w praktyce – komu przysługuje, a kto jej nie dostanie?
Zasady przyznawania podstawowej emerytury są bardziej skomplikowane, niż się wydaje. To nie jest świadczenie, które po prostu „dostajesz”, gdy przechodzisz na emeryturę. Aby w ogóle mieć szansę na ten dodatek, musisz udokumentować co najmniej 33 lata tzw. okresów składkowych Interesujące jest, że to nie muszą być tylko lata pracy – wychowanie dzieci, opieka nad rodziną a nawet czas pobierania niektórych świadczeń socjalnych wliczają się. Ale to jeszcze nie wszystko. Jeśli twoje dochody przez większość twojego życia zawodowego przekraczały 80% średniej krajowej, niestety nie przysługuje ci podstawowa emerytura. Oznacza to, że osoby, które „zarabiały tylko nieco mniej” niż średnia, mogą zostać pominięte. Ponadto nie otrzymasz dodatku także wtedy, jeśli twoje aktualne dochody – np. z wynajmu lub innych źródeł – przekraczają określone granice. Oczywiście wielu myśli, że najniższa emerytura w Niemczech to dokładnie podstawowa emerytura, ale w praktyce to przywilej dla określonej grupy – i musisz do niej pasować.
Ile wynosi minimalna emerytura w Niemczech w 2025 roku? Sprawdź konkretne kwoty
Jeśli zastanawiasz się, ile wynosi najniższa emerytura w Niemczech w 2025 roku, najpierw musisz rozróżnić pojęcia podstawowej emerytury i dodatku do niej. Wysokość samego tego dodatku nie jest stała – maksymalnie może wynieść do 420 euro miesięcznie, ale większość uprawnionych otrzymuje znacznie mniej, zwykle między 75 a 90 euro. Nie jest to kwota zagwarantowana dla wszystkich, lecz dodatek – obliczany na podstawie twoich wcześniejszych dochodów i okresów składkowych. Ważne jest, że pełny dodatek przysługuje tylko wtedy, gdy twoje miesięczne dochody nie przekraczają 1.437,54 euro (dla osoby samotnej). Powyżej tego progu wypłata jest stopniowo redukowana, aż do całkowitego zaprzestania przy 1.839,39 euro. Dla par limity są odpowiednio wyższe. Oznacza to, że najniższa niemiecka emerytura nie wygląda tak samo dla każdego – jest dostosowana do twojej sytuacji, a ostateczna wysokość może się różnić nawet o kilkaset euro miesięcznie.
Minimalna emerytura w Niemczech – czy musisz złożyć wniosek o podstawową emeryturę? Dobre wieści dla zapominalskich
W świecie biurokracji rzadko coś dzieje się samo z siebie, ale z podstawową emeryturą jest inaczej. Ten dodatek jest przyznawany automatycznie przez Niemieckie Ubezpieczenie Emerytalne, jeśli tylko spełniasz warunki. Nie musisz więc biegać po urzędach, składać oddzielnych wniosków czy usprawiedliwiać się z dochodów – wszystko odbywa się na podstawie danych, które urząd już posiada. To dobra wiadomość zwłaszcza dla tych, którzy nie są pewni, jak się do tego zabrać. Oczywiście system weryfikacyjny analizuje zarówno czas pracy, jak i wysokość dochodów – wszystko na podstawie dokumentów z twojego ubezpieczenia społecznego oraz danych finansowych. W praktyce oznacza to, że nawet jeśli nie masz pojęcia, ile wynosi minimalna emerytura w Niemczech, możesz otrzymać ten dodatek, jeśli tylko należysz do grupy uprawnionych. Nie musisz również śledzić zmian w przepisach – urzędnicy zrobią to za ciebie.
Mieszkasz poza Niemcami? Możesz też otrzymać podstawową emeryturę – oto, co musisz wiedzieć
To, że na emeryturze mieszkasz w Polsce, Hiszpanii czy gdzieś indziej, wcale nie przekreśla twoich szans na dodatek. Podstawowa emerytura przysługuje również osobom mieszkającym poza Niemcami, jeśli wcześniej opłacali składki i spełniają pozostałe warunki. Jest to szczególnie ważne dla wielu Polaków, którzy po latach pracy za Odrą wrócili do kraju. Oczywiście obowiązują tutaj te same zasady – musisz mieć odpowiednio długi czas pracy i odpowiednio niskie dochody. Ważne jest również, że urząd w Niemczech ma dostęp do twojej historii zatrudnienia oraz danych finansowych, więc samodzielnie sprawdza, czy kwalifikujesz się do wypłaty dodatku. Dla osób z zagranicy to duże ułatwienie, ponieważ cała procedura odbywa się zdalnie. I choć podstawowa emerytura nie zawsze będzie wysoka, dla wielu ludzi oznacza to zauważalną różnicę w budżecie domowym. Jeśli więc zastanawiasz się, czy najniższa emerytura w Niemczech może trafić na twoje konto, choć już nie mieszkasz w Niemczech – odpowiedź brzmi: tak, o ile spełniasz kryteria.
Podsumowanie – najważniejsze liczby i warunki przyznawania dodatku do podstawowej emerytury, czyli „najniższej emerytury w Niemczech”
Zanim zadasz sobie pytanie, ile wynosi minimalna emerytura w Niemczech, upewnij się, czy pytasz o świadczenie podstawowe, czy konkretnie o dodatek do podstawowej emerytury. Ostatnia może znacząco zwiększyć twoje miesięczne dochody, ale nie przysługuje każdemu. Potrzebujesz co najmniej 33 lat okresów składkowych, dochodów poniżej 80% średniej krajowej oraz bieżących dochodów poniżej określonych progów (dla osób samotnych – pełny dodatek do 1.437,54 euro, częściowy do 1.839,39 euro). Maksymalna kwota dodatku w 2025 roku wyniesie 420 euro miesięcznie, ale w praktyce wiele osób otrzymuje znacznie mniej. I choć nie można tu mówić o jednolitej najniższej niemieckiej emeryturze dla wszystkich, podstawowa emerytura pełni rolę wyrównawczą – szczególnie dla tych, którzy z różnych powodów przez całe życie zarabiali mniej. Jeśli spełniasz warunki, nie musisz nic robić – świadczenie jest przyznawane automatycznie. Ale warto wiedzieć, co konkretnie decyduje o jej wysokości i kiedy urząd może przyznać mniej lub w ogóle nic.
Maciej Szewczyk
Zdobywał doświadczenie jako konsultant w projektach informatycznych realizowanych dla wielu międzynarodowych firm. W 2017 roku założył startup taxando GmbH, w ramach którego opracował innowacyjną aplikację podatkową Taxando, ułatwiającą składanie rocznych rozliczeń podatkowych.
Maciej Szewczyk łączy ekspertyzę w zakresie technologii z dogłębną znajomością przepisów podatkowych, co czyni go ekspertem w swojej dziedzinie. Prywatnie szczęśliwy mąż i ojciec, mieszka wraz z rodziną w Berlinie.
