Wyobraź sobie, że kierownictwo daje ci podwyżkę, ale mimo to możesz sobie pozwolić na coraz mniej – to jest to, co określamy jako zimna progresja. To zjawisko jest wpływane przez rosnącą inflację i wyższe stawki podatkowe. W tym artykule wyjaśniamy mechanizmy tego procesu, opisujemy, kogo dotyczy najbardziej, i jak niemiecki rząd próbuje z nim walczyć – zapraszamy.
Definicja zimnej progresji – o co dokładnie chodzi?
Podstawowym mechanizmem niemieckiego systemu podatkowego jest opodatkowanie progresywne, które mówi, że osoby o wyższych dochodach płacą wyższe stawki podatkowe. Mimo to czasami można zaobserwować zjawisko zwane zimną progresją, które ma pewne nieoczekiwane skutki i negatywne konsekwencje dla ludności i gospodarki.
Wynagrodzenie systematycznie rośnie, ale przez wyższe podatki obniża się standard życia – to najprostsze wyjaśnienie zimnej progresji. Wynagrodzenie traci przez inflację na sile nabywczej i trzeba płacić wyższe podatki dochodowe z powodu wzrostu wynagrodzenia, co zwiększa obciążenie. Choć na pasku wynagrodzeń jest więcej pieniędzy, to rzeczywiste przychody są znacznie niższe, ponieważ można za nie nabyć mniej towarów i usług – podatki jednak rosną progresywnie.
Zimna progresja oznacza więc brak dostosowania progów podatkowych do inflacji lub rosnących dochodów społeczeństwa. W efekcie, choć nominalne stawki podatkowe pozostają bez zmian, rzeczywista wartość progów podatkowych spada wraz z inflacją. Oznacza to, że ludzie, których dochody nie rosną tak szybko jak inflacja, mogą płacić wyższe podatki.
Proste rozliczenie podatkowe w 12 minut?
Wybierz Taxando
Zimna progresja – znaczenie dla podatników i gospodarki
Zimna progresja w opodatkowaniu ma kilka negatywnych skutków zarówno dla podatników, jak i dla gospodarki. Po pierwsze, zimna progresja narusza zasadę sprawiedliwości podatkowej. Osoby o niskich i średnich dochodach mogą być narażone na wzrost obciążeń podatkowych, nawet jeśli ich dochody w rzeczywistości nie wzrosły. To sprawia, że system podatkowy jest niesprawiedliwy i nieproporcjonalny.
Po drugie, zimna progresja pogłębia nierówności społeczne. Osoby o niższych dochodach, które nie są w stanie zwiększyć swoich dochodów w tempie inflacji, są bardziej obciążone podwyżkami podatków. W przeciwieństwie do tego osoby o wyższych dochodach, których wynagrodzenia rosną szybciej niż inflacja, mogą mniej odczuwać skutki zimnej progresji.
Po trzecie, zimna progresja wpływa na przedsiębiorców i inwestorów. Niższe progi dochodowe podatkowe mogą prowadzić do ograniczenia inwestycji lub zmniejszenia aktywności gospodarczej, co może spowalniać wzrost gospodarczy i tworzenie nowych miejsc pracy.
Kogo dotyka zimna progresja najbardziej?
Zimna progresja dotyka przede wszystkim osoby o niskich dochodach, zarówno te z najniższymi, jak i średnimi dochodami – to wynika z obowiązującego w Niemczech systemu podatkowego. Niemiecki system podatkowy przewiduje, że dochody do kwoty wolnej od podatku wynoszącej 12 084 euro nie są opodatkowane, powyżej tej kwoty dochody są opodatkowane stawką 14 procent.
Krzywa progresji podatkowej początkowo rośnie dość szybko, a następnie staje się bardziej płaska. Dobrze zarabiający, zwłaszcza ci o rocznym dochodzie około 66 779 euro, korzystają z tego zjawiska, ponieważ stawka podatkowa utrzymuje się na stałym poziomie 42 procent. Dopiero od rocznego dochodu 277 826 euro dochodzą kolejne 3 procent, co stanowi górny limit 45 procent.
Dopiero przy rocznym dochodzie powyżej 277 826 € dodaje się kolejne 3 %, co daje górny limit 45 %.
Natomiast przy niższych dochodach zmiany są znacznie bardziej odczuwalne – już niewielka podwyżka wynagrodzenia może wywołać przejście do wyższego progu podatkowego. Jak wcześniej wspomniano, nie zawsze prowadzi to do rzeczywistego wzrostu dochodu netto, ponieważ wyższe opodatkowanie niweluje korzyści z podwyżki.
Zjawisko zimnej progresji wpływa więc znacznie mniej na dobrze zarabiających niż na pracowników o niższych dochodach. Z tego powodu władze niemieckie postanowiły wprowadzić w 2025 roku pakiet ulg podatkowych. Jednym z elementów tych zmian było podniesienie kwoty wolnej od podatku do 12 084 euro, aby zmniejszyć wpływ zimnej progresji na niższe grupy dochodowe.
Progi dochodowe podatkowe w Niemczech i zimna progresja
Czynnikiem przyczyniającym się do zimnej progresji w opodatkowaniu jest brak regularnego dostosowywania progów podatkowych przez organy rządowe. Jeśli takie działania nie są podejmowane, ludzie mogą przechodzić do wyższych klas podatkowych, mimo że ich wzrost dochodów wynika jedynie z inflacji, a nie z rzeczywistego wzrostu dochodu.
W Niemczech dochody do kwoty wolnej od podatku są zwolnione z opodatkowania – kwota wolna w 2025 roku wynosi 12 096 euro – warto jednak zauważyć, że wysokość kwoty wolnej jest dostosowywana każdego roku. Ma to na celu zapewnienie, że minimum egzystencjalne nie zostanie zmniejszone przez odpisy podatkowe.
Gdy dochody przekraczają kwotę wolną od podatku, opodatkowanie rozpoczyna się od początkowej stawki 14% i wzrasta z każdym dodatkowym euro uzyskanych dochodów.
Maciej Szewczyk
Zdobywał doświadczenie jako konsultant w projektach informatycznych realizowanych dla wielu międzynarodowych firm. W 2017 roku założył startup taxando GmbH, w ramach którego opracował innowacyjną aplikację podatkową Taxando, ułatwiającą składanie rocznych rozliczeń podatkowych.
Maciej Szewczyk łączy ekspertyzę w zakresie technologii z dogłębną znajomością przepisów podatkowych, co czyni go ekspertem w swojej dziedzinie. Prywatnie szczęśliwy mąż i ojciec, mieszka wraz z rodziną w Berlinie.
